Pleidooi: Minder ambitie

Tekst: Karen Feenstra

Tamara (27): “Ik ben niet ambitieus, status zegt mij niks. Zes keer doctorandus zijn maakt je geen beter mens. Een beter mens word je als je je beter gedraagt, niet dankzij diploma’s. Soms voelt het alsof ik iets moet uitleggen. Bijvoorbeeld waarom ik dierenartsassistent ben geworden en geen dierenarts, terwijl ik er misschien slim genoeg voor ben. Maar ik heb de ambitie niet. Ik ben wel bezig met wat mij voldoende uitdaging zal geven, wat ik lang genoeg leuk zal vinden. Maar ik doe het niet voor de status. Ik voel die drang gewoon niet.

Mijn ouders hebben me ook nooit onder druk gezet om het hoogst mogelijke te doen. Ik had vwo-plusadvies, maar zij zeiden: “Doe havo/vwo brugklas, het moet wel leuk blijven.” En: “Je hoeft geen tienen te halen, zorg dat je gelukkig bent en zoek voldoende uitdaging.” Ik kreeg ook nooit straf voor onvoldoendes of beloningen voor hoge cijfers. Zelf voelde ik altijd wel de druk om dingen áf te krijgen. Cijfers deden me in de brugklas ook weinig. Totdat ik besefte dat onvoldoendes ook blijven zitten betekende.

Niet alles hoeft groter, meer, beter

Ik zou anderen ook toewensen dat ze minder moeten van zichzelf of willen bewijzen dat ze slim zijn. Dat ze wat minder druk voelen, minder stress. Zware studies en veel bereiken is niet voor iedereen weggelegd. Wat is er goed aan? Ik zou het wel fijn vinden als in het leven niet altijd alles groter en meer en beter zou hoeven groeien.

Laat je niet dwingen

Minder ambitie betekent, denk ik, ook minder afhankelijk zijn van de verwachtingen van anderen of wat in de maatschappij normaal wordt gevonden. Je zou je niet moeten laten dwingen door de samenleving. Ik vind het logisch om te kiezen wat bij je past, niet wat anderen van je willen. Wat is goed voor jou? Niet iedereen hoeft te gaan voor het hoogst haalbare. Mensen denken vaak: ik moet het kunnen, want een ander kan het ook. Of: waarom kan ik geen zes dingen tegelijk? Maar waarom zou je dat willen?

Ontdekken en groeien

Dat ik niet ambitieus ben, geen prestatiedrang heb, niet hecht aan status, betekent niet dat ik niks wil leren. Ik wil wel uitdaging, dingen ontdekken, groeien. Maar omdat het mag. Niet omdat het moet. En niet omdat anderen denken dat ik het kan. Dat voelt goed en gun ik meer mensen.”

‘Ik zou het fijn vinden als in het leven niet altijd alles groter, meer, beter moet’